عصارخانه شاهی در اصفهان

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در google
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
عصارخانه شاهی در اصفهان

موزه عصارخانه شاهی در سال 2017، به عنوان برترین موزه کوچک کشور، نشان جهانی ایکوم(کمیته ملی موزه‌های ایران) را دریافت نمود.

عصارخانه تاریخی در شهر اصفهان در سال ۱۰۲۱ هجری قمری هم‌زمان با احداث بازار بزرگ قیصریه و مدرسه ملا عبدالله به دستور شاه عباس اول ساخته شده‌است.
در حال حاضر مساحت عصارخانه ۳۸۰ متر مربع است ولی در گذشته مساحت اصلی آن ۱۸۰۰ مترمربع بوده که اکنون مکان‌هایی مانند شترخان، بارانداز و ورودی بازرگانان از بین رفته‌است و فقط یک تیرخانه و دو انبار تو در تو در بخش شرقی تیرخان، در دو طبقه باقی مانده است؛ در محل بارانداز عصارخانه هم‌اکنون پاساژ طلافروشان قرار دارد.
این عصارخانه در یک طبقه با ارتفاع حدود ۱۱ متر و سه فضای گنبدی شکل با مقطع کجاوه ایجاد شده‌است که سقف‌ها به سبک طاق و چشمه و نورگیرهای سقف، روشنایی عصارخانه را تأمین می‌کنند، دلیل ساخت سقف گنبدی شکل به دلیل خنک نگه داشتن محل برای نگه‌داری روغن موجود در عصارخانه بوده‌است. دیوارها و سقف خشتی بدون کاربندی، قاب‌سازی، تزئینات و پنجره ساخته شده‌است، فضای اصلی دارای پنج قسمت پیشخوان، بارانداز، شترخوان، گرم‌خانه و تیرخانه بوده‌است.
دیوارها و سقف خشتی و به دلیل کاربری آن بدون کاربندی، قاب‌سازی، تزئینات و پنجره ساخته شده‌است، فضای اصلی دارای پنج قسمت پیشخوان، بارانداز، شترخوان، گرم‌خانه و تیرخانه بوده‌است. دانه‌های روغنی که در این عصارخانه به کار می‌رفته و مورد روغن کشی قرار می‌گرفته معمولاً کنجد، پنبه دانه، خشخاش، آفتاب گردان بوده‌است.
از سال ۱۳۴۰ تا سال ۱۳۴۹ برای حرکت دادن تیر بزرگ و چرخش سنگ آسیاب، از موتور برق استفاده شده و بعد از آن زمان، به دلیل صنعتی شدن این حرفه و وجود تجهیزات مکانیزه، ادامه کار مقرون به صرفه نبوده و عصارخانه به مدت ۳۰ سال تعطیل شده‌است؛ تا اینکه در سال ۱۳۷۹ سازمان نوسازی و بهسازی شهرداری اصفهان، عصارخانه را از مالک اعیانی آن خریداری و از سال ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۲ اقدام به مرمت و ساماندهی آن نموده است و به عنوان موزه مورد بازدید مردم و گردشگران قرار دارد.
کتاب عصارخانه شاهی از سوی موزه عصارخانه شاهی به سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی از سوی سعید سیاحیان خلاصه وگردآوری شده و در سال ۹۵ به چاپ رسیده‌است. این کتاب به بررسی کارکرد مختصر عصارخانه‌ها و معرفی موزه عصارخانه شاهی می‌پردازد، معرفی قسمت‌های مختلف عصارخانه، دانه‌های روغنی و کاربردشان در مصارف مختلف از دیگر بخش‌های این کتاب است.
عصارخانه شاهی از سال 1392، به عنوان اولین و تنها پایگاه تخصصی مطالعات فرهنگ عامه در کشور، به فعالیت می‌پردازد. از سال 1395 این پایگاه طرح تاریخ شفاهی مشاغل سنتی اصفهان را آغاز نمود و چندین فیلم مستند نیز بر مبنای این تحقیقات از مشاغل سنتی اصفهان تولید گردید. این مرکز تخصصی در زمینه برگزاری کارگاه‌های تاریخ شفاهی نیز فعال است.

موزه عصارخانه شاهی

عصارخانه شاهی -موزه

عصارخانه شاهی از سال ۱۳۹۲ به عنوان اولین پایگاه تخصصی مطالعات فرهنگ عامه در کشور، فعالیت می‌کند و از سال ۱۳۹۵ طرح تاریخ شفاهی مشاغل سنتی اصفهان را در دست گرفته است. در این مرکز کارگاه‌های تاریخ شفاهی نیز برگزار می‌شود. بدین شکل این عصارخانه به موزه‌ای کوچک تبدیل شد و در سال ۲۰۱۷ نشان جهانی ایکوم (کمیته ملی موزه‌های ایران) را به عنوان برترین موزه کوچک کشور از آن خود کرد. عصارخانه شاهی در میدان نقش جهان اصفهان جای گرفته است. قرار گرفتن عصارخانه در این مکان سبب شده این اثر گرانقدر تاریخی در شکوه عظمت آثار بزرگ تاریخی اصفهان مثل مسجد امام و عالی‌قاپو محو شود. این بنا اگرچه مدت‌ها تاریک و بی‌فروغ بود، روزگاری مایه روشنی چراغ‌های خانه‌های ایرانیان بوده و حتی به برکت آن، محافلی شاهانه داشته‌اند. این عصارخانه علاوه بر اینکه بنایی کهنسال است و از لحاظ تاریخی اثری بی‌نظیر محسوب می‌شود از لحاظ صنعتی نیز دارای اهمیت بسیاری است و نشانی بر صنعتی بودن شهر اصفهان در گذشته تاریخی خود است.

اگر برای نمایشگاه گردشری به شهر اصفهان سفر می کنید یکی از مکان هایی که حتما ارزش دیدن دارد اینجا می باشد.

نظر خود را بنویسید

بدون دیدگاه، دیدگاه خود را در زیر اضافه کنید!


افزودن دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عضو خبرنامه ما شوید:

درباره مجری نمایشگاه

شرکت کیان فرتاک هستی از شرکت های تابعه هلدینگ کافل، مجری نمایشگاه بین المللی گردشگری و صنایع وابسته اصفهان (Isfahan International Tourism Exhibition) (IITE) است.

Design by Artinner - © Spring 2019